Znaczenie światła

Światło w pomieszczeniach mieszkalnych i biurowych zapewnia bezpieczeństwo, nadaje im strukturę lub wprowadza kreatywne akcenty. Kto umiejętnie wykorzystuje akcenty świetlne i kolory do aranżacji swoich pomieszczeń, może wpływać na doświadczenie związane z mieszkaniem i pracą, a także na panującą atmosferę.

Oświetlenie w centrum zainteresowania

Światło jest czymś więcej niż sposobem na pokonanie ciemności: uważa się je za czwarty wymiar architektury, który potrafi nadawać strukturę przestrzeniom, budzić emocje i budować atmosferę. Dlatego przemyślana koncepcja przestrzenna powinna zawsze obejmować również oświetlenie, ponieważ zapewnia bezpieczeństwo i orientację w równym stopniu jak nastrój oraz dobre samopoczucie.

Światło kształtuje przestrzenie

Światło uważa się za czwarty wymiar architektury, który odgrywa ważną rolę w aranżacji i tworzeniu dobrego samopoczucia. Dzieje się tak, ponieważ światło buduje atmosferę, nadaje przestrzeniom większą głębię, podkreśla ciekawe szczegóły lub pozwala ukryć ciemne narożniki. Przypomina ono niewidzialnego architekta, który w znaczący sposób definiuje subiektywne dobre samopoczucie, a co za tym idzie, jakość przebywania w nieruchomości. Oświetlenie wpływa zasadniczo na atmosferę i tożsamość przestrzeni – z jednej strony przez barwę światła, z drugiej przez starannie dopasowaną aranżację i układ oświetlenia.

W ten sposób odpowiednim kątem wpadania światła można podkreślić struktury i faktury materiałów, takich jak beton licowy, drewno lub kamień naturalny. Ukierunkowane prowadzenie światła nadaje przestrzeni głębię i plastyczność, określając jej granice lub poszerzając kąt widzenia. Ponadto światło pełni rolę regulatora naszego zegara biologicznego, który ma różne potrzeby w ciągu dnia. Dlatego oświetlenie pomieszczenia powinno zawsze być przemyślane w ujęciu całościowym i rozsądnie łączyć ze sobą źródła światła z trzech rodzajów oświetlenia:

Prawidłowe oświetlenie podstawowe ma kluczowe znaczenie dla równomiernego oświetlenia pomieszczenia. Lampy LED do zabudowy o szerokim strumieniu światła lub sufitowe lampy natynkowe zapewniają równomierne oświetlenie.
Funkcjonalne oświetlenie strefowe realizowane za pomocą punktowych reflektorów, listew świetlnych lub lamp stojących ułatwia pracę, gotowanie lub czytanie w poszczególnych obszarach.
Z kolei oświetlenie akcentujące, takie jak oświetlenie pośrednie za pomocą lamp ściennych, linii świetlnych lub lamp stojących oświetlających sufit, tworzą łagodne światło, barwne akcenty lub określoną atmosferę.

Inspiracja: kształtowanie pomieszczeń mieszkalnych lub biurowych za pomocą światła

Nowoczesna łazienka z wolnostojącą wanną umieszczoną na oświetlonym cokole, otwartym prysznicem i podwójną umywalką — Najwyższy poziom zmienności

Oświetlenie podstawowe składające się z reflektorów do zabudowy i lamp wiszących jest uzupełnione przez oświetlenie funkcjonalne umieszczone na lustrze oraz akcenty świetlne we wnękach i listwach cokołowych.

Salon z dużą przeszkloną ścianą i listwami świetlnymi przy połączeniu między podłogą i ścianą oraz w połowie wysokości ściany — Wyraziste akcenty

W tym obszarze mieszkalnym duża ilość światła dziennego jest połączona z wkomponowanymi na całej powierzchni w okładzinie z płytek profilami świetlnymi, które można kolorystycznie dostosować do pory dnia i nastroju.

Nowoczesna łazienka z wolnostojącą wanną umieszczoną na fioletowo oświetlonym cokole i z otwartym prysznicem — 16 milionów kolorów do wyboru

Moduły LED w zakresie barw RGB+W umożliwiają ustawienie ponad 16 milionów różnych odcieni i temperatur barwowych – całkowicie zgodnie z nastrojem i gustem.

Toaleta dla mężczyzn z pomarańczowymi profilami świetlnymi pomiędzy ciemnymi płytkami oraz rozbudowaną strefą umywalek i kabin WC — Czytelny podział

W pomieszczeniach sanitarnych warto połączyć neutralne oświetlenie z przyjazną atmosferą. W tej toalecie dla mężczyzn kolorowe profile świetlne optycznie porządkują przestrzeń.

Jasno oświetlony korytarz z niebieskimi akcentami świetlnymi oraz schodami z podświetlonymi stopniami na końcu korytarza — Znacznik orientacyjny

Profile świetlne w dolnej części ściany ułatwiają odwiedzającym orientację. Akcenty tworzą podświetlone panele ścienne z możliwością indywidualnego ustawiania barwy światła.

Obszar schodów w budynku Schlüter-WorkBox z podświetlonymi stopniami, bocznymi przeszkleniami i zieloną ścianką z mchu — Bezpieczny krok

Funkcjonalne oświetlenie znajduje się dokładnie tam, gdzie jest potrzebne. Przemyślane oświetlenie schodów i ciągów komunikacyjnych w budynku Schlüter‑WorkBox stanowi kluczowy element bezpiecznego ruchu odwiedzających, a oświetlenie akcentujące wita gośc…

Światło wprawia w dobry humor

Od pobudzenia po odprężenie: światło nie tylko zapewnia widoczność, a tym samym bezpieczeństwo, lecz także pełni rolę regulatora naszych procesów biologicznych, które są decydujące z punktu widzenia naszego dobrego samopoczucia, poziomu energii i jakości snu. Przez siatkówkę w naszych oczach światło działa bezpośrednio na mózg, a tym samym również na gospodarkę hormonalną. Jeżeli nasze ciało otrzymuje za mało światła, wydziela zbyt mało serotoniny, tj. hormonu szczęścia – substancji neuroprzekaźnikowej, która odgrywa znaczną rolę dla zadowolenia i dobrego humoru. Ciemna pora roku jest poza tym odpowiedzialna za zwiększoną produkcję melatoniny w naszym ciele, co może działać jak naturalny środek nasenny.

Więcej energii i lepszy humor – jedynie dzięki nieco większej ilości światła lub innemu rodzajowi światła? Faktem jest, że dobre światło, co potwierdzają liczne badania, może zwiększać poziom dobrego samopoczucia, a tym samym zdolność koncentracji. Światło wpływa zatem znacząco na nasz rytm dobowy i odgrywa dużą rolę w kwestii cyklów aktywności i snu. Nic dziwnego, że lekarze, psychologowie a także architekci wnętrz zalecają nam więcej światła. Ważnym czynnikiem w tym aspekcie jest taki sposób zintegrowania światła w naszym domu lub miejscu pracy, by pobudzało nas wtedy, gdy musimy być wydajni. I by odprężało nas, kiedy chcemy się zrelaksować.

Oświetlenie w zgodzie z zegarem biologicznym

Światło jest nierozerwalnie połączone z licznymi mechanizmami biologicznymi, a ludzki organizm nie stanowi tutaj wyjątku. Organizm jest fundamentalnie zależny od światła widzialnego: impulsy sterowane przez siatkówkę wpływają bezpośrednio na równowagę hormonalną, a tym samym na nasz rytm dobowy.

Właśnie to przeświadczenie kryje się za Human Centric Lighting, w skrócie HCL. Ta koncepcja oświetlenia stawia nas, ludzi, w centrum zainteresowania, zapewniając o każdej porze dnia światło, którego potrzebujemy z biologicznego punktu widzenia. Ponieważ rytm dobowy, a więc nasz zegar biologiczny, kieruje się naturalnym światłem dziennym, które zmienia się dynamicznie w ciągu dnia pod względem jasności i temperatury barwowej: podczas wschodu i zachodu słońca naturalna temperatura barwowa ma w sobie dużo koloru żółtego i czerwonego, a w okolicy południa dominuje w niej kolor niebieski. Na tej podstawie można łatwo określić, jakie światło jest odpowiednie do jakich celów:

Czas rozpocząć dzień!

Jasno oświetlony prysznic stanowi odpowiedni zastrzyk energii o poranku, ponieważ barwy światła przypominające światło dzienne działają pobudzająco na nasz biologiczny rytm. Pośrednio wykonane oświetlenie, jak tutaj za pomocą stelaży podtynkowych lub też wnęk, sprawia, że jest ono przyjemne, a mimo to nie oślepia. Wiele profili świetlnych ma ponadto opcję indywidualnej regulacji temperatury barwowej.

Pełna koncentracja

Odpowiednie oświetlenie w miejscu pracy ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pracowników, a w Niemczech jest regulowane przez przepisy rozporządzenia w sprawie miejsc pracy. Zasadniczo zaleca się tutaj jak najwięcej światła dziennego, ponieważ poprawia ono dobre samopoczucie i zapobiega zmęczeniu. Należy unikać odbić i efektów oślepienia. W idealnej sytuacji oświetlenie powinno mieć opcję indywidualnej regulacji dla każdego stanowiska pracy.

Czas na odprężenie

Pobudzające niebieskie światło dzienne nie jest już potrzebne o wieczornej porze, ponieważ organizm potrzebuje ciemności, aby się wyciszyć. Melatonina, czyli nasz hormon snu, jest wytwarzana w szyszynce i wydzielana do układu krwionośnego w momencie otrzymania od oczu i mózgu sygnału, że dzień dobiega końca. Aby sen przyniósł odpoczynek, ważne jest unikanie niebieskiego światła (ekranów) i włączenie ciepłego oświetlenia!

Zawsze w ruchu

Rytm dobowy jest naszym zegarem biologicznym. Jest to proces zachodzący w cyklu trwającym około 24 godzin, regulujący funkcje fizjologiczne, takie jak cykl snu i czuwania, poziom hormonów i temperatura ciała.

Kwestia światła

Rytm dobowy jest w znacznej mierze synchronizowany za pomocą światła: oko i nerw wzrokowy przekazują do jądra nadskrzyżowaniowego w międzymózgowiu informacje o tym, czy jest jasno czy ciemno.

Poza rytmem

Praca zmianowa, podróże samolotem, nieregularny sen: gdy fazy snu i fazy ciemności nie pokrywają się ze sobą, zakłóceniu ulega zegar biologiczny. Możliwymi skutkami są zmęczenie, zmniejszona wydajność i problemy z metabolizmem.

Światło ujawnia kolor

Kwestia, czy pomieszczenie jest odbierane jako przyjazne, czy też motywuje nas do maksymalnej wydajności, zależy od koloru światła, a dokładnie mówiąc, od jego temperatury barwowej. To ona wpływa na odbiór źródła światła, tj. na to czy działa ono raczej pobudzająco czy odprężająco. Temperatura barwowa jest mierzona w kelwinach (K): im niższa wartość, tym cieplejsze wydaje nam się być emitowane światło. Ponieważ obszary robocze lub kuchnie wymagają innego światła niż obszary mieszkalne lub przeznaczone do spania, w zależności od osobistych preferencji, koncepcji aranżacyjnych i sposobu użytkowania pomieszczenia przy wyborze oświetlenia warto rozważyć określone temperatury barwowe:

Barwne światło potrafi tworzyć atmosferę

Ulubione kolory to przede wszystkim kwestia osobistych preferencji, które mogą nadawać indywidualny charakter również stylom aranżacji wnętrz i elementom wyposażenia. Jednocześnie kolory mają wpływ na nasz nastrój i potrafią wywoływać zupełnie różne reakcje. Ta psychologia kolorów znajduje zastosowanie także w architekturze wnętrz, na przykład w barach i restauracjach, w których goście są witani przytulnymi akcentami koloru pomarańczowego czy w strefach spa rozświetlonych świeżymi odcieniami koloru niebieskiego. W obszarach mieszkalnych źródła światła wyposażone w funkcję zmiany barwy zapewniają aranżacyjną swobodę i pozwalają na dopasowanie światła do nastroju, okazji lub pory dnia i roku.

Ciepłe, białe światło odpręża

Źródła światła o ciepłej, białej barwie w zakresie od 2700 do 3000 kelwinów zapewniają przytulną atmosferę, tworząc poczucie bezpieczeństwa, szczególnie w przypadku oświetlenia pośredniego. Nadają się one zatem do przytulnych salonów i sypialni oraz równie dobrze do komfortowych pokoi hotelowych lub lokali gastronomicznych. Są one dobrym wyborem także do oświetlonych pryszniców: podczas wieczornej rutyny ciepłe białe światło działa uspokajająco na otoczenie, co przekłada się na poczucie przyjemnego zakończenia dnia.

Neutralne białe światło zapewnia orientację

Źródła światła o neutralnej, białej barwie w zakresie od 3000 do 5300 kelwinów zapewniają naturalne warunki oświetleniowe i wywołują wrażenie neutralne i profesjonalne. Ponieważ zasadniczo oddają one kolory w sposób względnie niezafałszowany, dobrze sprawdzają się zarówno w przestrzeniach prywatnych, jak i komercyjnych, takich jak kuchnie, gabinety, schody lub korytarze. Światło o neutralnej barwie białej sprawdza się również w przypadku funkcjonalnego oświetlenia strefowego, na przykład przy lustrze w łazience, w kącikach do czytania lub nad blatami roboczymi.

Światło dzienne wspiera koncentrację i aktywność

Dzienne światło o temperaturze powyżej 5300 kelwinów składa się wprawdzie ze wszystkich barw widma, ale ma szczególnie wysoki udział światła niebieskiego. Ten zakres widmowy przypomina jasno oświetlone niebo w południe i wykazuje szczególną skuteczność biologiczną. Badania pokazują, że światło nasycone kolorem niebieskim w zakresie do 17 000 kelwinów szczególnie nas pobudza, a nawet potrafi zmniejszyć bóle oczu i bóle głowy. Dlatego jest ono wykorzystywane przede wszystkim w obszarach roboczych, takich jak hale przemysłowe i magazynowe, w warsztatach i zakładach produkcyjnych oraz w obiektach handlowych i biurowych.